صنعت گردشگری و سفر طی چند سال اخیر دستخوشِ تحولات زیادی شده است، و حضور پُررنگِ شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی در این صنعت توجه کارشناسان و فعالان بازار را به خود جلب کرده است. در این مقالهٔ بلاگ مکس به بررسی دلایل این علاقهٔ روزافزون می‌پردازیم، و با تکیه بر داده‌ها و تحلیل‌های اخیر، نقش و تاثیر این سرمایه‌گذاران روی آیندهٔ صنعت گردشگری را بررسی می‌کنیم.
بازگشت قدرتمند بعد از کرونا: فرصتی طلایی برای سرمایه‌گذاران
صنعت گردشگری جزو بخش‌هایی بود که در دوران همه‌گیری کرونا آسیب زیادی دیدند. هتل‌ها خالی ماندند، خطوط هوایی زمین‌گیر شدند، و میلیون‌ها شغل در خطر قرار گرفت. اما در دل همین بحران فرصتی نهفته بود: کاهش ارزش دارایی‌ها.
شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی که به دنبالِ دارایی‌های کم‌ارزش‌شده اما با ظرفیت رشد بالا بودند، سریع وارد عمل شدند. آن‌ها هتل‌ها، رستوران‌ها، و حتی پلتفرم‌های سفر آنلاین را با قیمت‌هایی مناسب خریداری کردند، به امید بازسازی و سودآوری در آینده‌ای که با بازگشت تقاضای سفر همراه باشد.
با شروع روند احیای گردشگری طی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، این پیش‌بینی‌ها به واقعیت تبدیل شدند. بازارهای آسیایی و اقیانوسیه سریع‌تر از انتظار به سطح تقاضای قبل از همه‌گیری بازگشتند.
طبق گزارش پایگاه دادهٔ معاملات GlobalData، طی سه‌ماههٔ دوم سال ۲۰۲۴ چهارده معاملهٔ سرمایه‌گذاری خصوصی در حوزهٔ گردشگری و اوقات فراغت اروپا به ثبت رسید که مجموعاً بالغ بر ۸۲۳میلیون دلار ارزش داشتند.
یکی از معاملات بزرگ، خرید کل سبد هتل‌های شرکت توسعهٔ املاک Landsec در بریتانیا توسط شرکت Ares Management Corporation و شریک عملیاتی آن EQ Group به ارزش تقریبیِ ۴۶۷میلیون یورو بود. این معامله تنها یکی از نمونه‌های علاقهٔ فزایندهٔ PEها به دارایی‌های با قابلیت بهینه‌سازی در حوزهٔ گردشگری به شمار می‌رود.
تحلیل دلایل اصلی رشد سرمایه‌گذاری خصوصی در حوزهٔ گردشگری
در ادامهٔ این مقاله عواملی را تحلیل و بررسی می‌کنیم که باعث افزایش علاقه و حضور فعال شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی در صنعت گردشگری شده‌اند.
این دلایل شامل فرصت‌های سودآور پس از بحران، تغییرات رفتاری مصرف‌کنندگان، و قابلیت بالای بهینه‌سازی دارایی‌ها هستند.
۱. احیای تقاضای سفر
بعد از نزدیک به دو سال محدودیت شدید در سفرهای داخلی و خارجی، تقاضای سفر در سال‌های اخیر، به‌ویژه سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، با سرعت بالایی بازگشته است.
این بازگشت باعث افزایش نرخ اشغال هتل‌ها، رشد درآمد از اقامت و خدمات جانبی و همین‌طور توسعهٔ شرکت‌های فعال در گردشگری تجربی (experiential travel) شده است.
سرمایه‌گذاران خصوصی با مشاهدهٔ این رشد سریع، به این نتیجه رسیده‌اند که بازده سرمایه‌گذاری در این حوزه می‌تواند از میانگین سایر صنایع بالاتر برود.
۲. فرصت‌سازی از دارایی‌های کم‌ارزش‌شده
بسیاری از دارایی‌های گردشگری، از جمله هتل‌ها و رستوران‌ها، در دوران کرونا به دلایل مالی تحت فشار بودند. بعضی مالکان این کسب‌وکارها برای بقای خودشان ناگزیر به فروش شدند.
این شرایط فرصتی مناسب برای PEها فراهم کرد تا این دارایی‌ها را با قیمت پایین خریداری کنند، و با سرمایه‌گذاری در بازسازی، برندینگ، و دیجیتالی‌سازی، آن‌ها را به دارایی‌هایی با بازده بالا تبدیل نمایند.
۳. سودآوری از طریق خروج موفق
مدل کسب‌وکار شرکت‌های سرمایه‌گذاری خصوصی مبتنی بر خرید، ارتقا، و فروش دارایی‌ها در بازهٔ زمانیِ مشخصی است. به همین دلیل، آن‌ها به دنبال صنایعی هستند که امکان افزایش ارزش سریع دارایی و خروج موفق را فراهم کنند.
نکتهٔ قابل توجه اینکه صنعت گردشگری در حال حاضر با تقاضایی فزاینده، فرصتی مناسب برای تحقق این استراتژی به شمار می‌رود.
۴. علاقه به شرکت‌های فناورانه در سفر
بنابر تحلیل اندرو کلر، مدیر مشاورهٔ Stax، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۰درصد از معاملات M&A (ادغام و تملک) در صنعت گردشگری بریتانیا توسط شرکت‌های PE انجام شده است. این سرمایه‌گذاری‌ها عمدتاً معطوف به شرکت‌های فناوری‌محور و خدمات مبتنی بر تجربه هستند.
واقعیت این است که پلتفرم‌های رزرو آنلاین، استارتاپ‌های برنامه‌ریزی سفر، و شرکت‌هایی که از هوش مصنوعی و داده برای بهبود تجربهٔ سفر استفاده می‌کنند، جذابیت ویژه‌ای برای سرمایه‌گذاران خصوصی دارند.
قارهٔ سبز، پیشتاز معاملات سرمایه‌گذاری خصوصی روی سفر
اروپا به‌عنوان یکی از مقاصد اصلی گردشگری جهانی، همیشه مورد توجه سرمایه‌گذاران بوده است. وجود زیرساخت‌های قوی، برندهای بین‌المللی هتل، و تقاضای بالای گردشگری داخلی و بین‌المللی، این قاره را به بستری مناسب برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است.
معاملهٔ اخیر Ares Management در بریتانیا نمونه‌ای از حضور فعال سرمایه‌گذاران خصوصی در بازار اروپاست. علاوه‌بر این‌ها، بازارهایی مانند اسپانیا، فرانسه و ایتالیا هم شاهد رشد حضور سرمایه‌گذاران خصوصی هستند.
البته با همهٔ جذابیت‌های این صنعت، سرمایه‌گذاری در زمینهٔ گردشگری بدون چالش هم نیست. مهم‌ترین چالش‌ها در مسیر PEها عبارت‌اند از:
- اقتصاد جهانی دچار نوسان است: تورم، نرخ بالای بهره، و تغییرات ژئوپلیتیکی می‌توانند تقاضای موجود در بازار را دچار نوسان کنند.
- رقابتی شدید در بازار جریان دارد: با بازگشت جذابیت بازار، رقابت بین سرمایه‌گذاران برای خرید دارایی‌های ارزشمند هم افزایش یافته است.
- تحول دیجیتال ضروریت یافته است: دارایی‌هایی که از فناوری‌های روز عقب مانده‌اند مستلزم سرمایه‌گذاری قابل توجه روی این حوزه برای رقابت‌پذیری هستند.
با توجه به همهٔ روندهای مورد اشاره، به نظر می‌رسد حضور شرکت‌های PE در صنعت گردشگری نه‌تنها گذرا نیست، بلکه درحالِ تبدیل‌شدن به رکن اصلی در ساختار مالکیت و مدیریت دارایی‌های گردشگری و مسافرتی است.
انتظار می‌رود طی سال‌های آینده شاهد افزایش تعداد معاملات در بازارهای درحال‌توسعه، ورود به حوزه‌هایی تخصصی همچون اکوتوریسم و سفرهای پایدار، و همین‌طور مشارکت در شرکت‌های مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته باشیم.
جمع‌بندی
صنعت گردشگری در دنیا شاهد تحولی ساختاری است، و سرمایه‌گذاران خصوصی با هوشیاریِ تمام مشغول بهره‌برداری از این تغییرات هستند. سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، از خرید دارایی‌های سنتی مانند هتل‌ها گرفته تا سرمایه‌گذاری روی استارتاپ‌های سفر، با استراتژی‌هایی دقیق به دنبال خلق ارزش، رشد سرمایه و نهایتاً خروج موفق هستند.
اگر این روند ادامه پیدا کند، صنعت گردشگری نه‌تنها از نظر مالی، بلکه از منظر کیفیت خدمات، دیجیتالی‌سازی و پایداری هم دچار دگرگونی خواهد شد. نظر شما در این زمینه چیست؟ اگر از فعالان حوزهٔ سرمایه‌گذاری گردشگری هستید، لطفاً دیدگاهتان را در همین صفحهٔ بلاگ مکس با ما در میان بگذارید.
